O jodze

Czym jest Hatha-joga?

Słowo „ha-tha” oznacza słońce i księżyc, czyli równowagę między energią słoneczną – aktywną, gorącą, męską, a lunarną – zimną, pasywną, żeńską. Hatha joga ma zatem doprowadzić do równowagi obu energii w ciele, łącząc stan spokoju i wyciszenia z jednoczesnym uczuciem siły i witalności.

Hatha-joga to praca z ciałem i oddechem (asany i pranajamy), prowadząca do rozwoju człowieka na wszystkich poziomach (fizycznym, umysłowym i duchowym). Ćwiczenia dają zdrowie fizyczne, lekkość ciała, swobodę ruchów, stabilność emocjonalną i jasność myśli. Pomagają odzyskać energię i radość życia.

Zarówno od ucznia, jak i nauczyciela wymaga systematyczności, wysiłku i zaangażowania. Jest ponadczasową, praktyczną nauką, zajmującą się fizycznym, moralnym, psychicznym oraz duchowym rozwojem człowieka. Mogą uprawiać ją wszyscy, bez względu na światopogląd. Praktyka jogi prowadzi do uzyskania i utrzymania zdrowia psychofizycznego.

O jodze

Słowo „joga” wywodzi się z sanskryckiego słowa „yuj”, które znaczy: scalać, łączyć, jednoczyć, zaprząc, ujarzmiać.

Joga jest owocem tradycji hinduistycznej. Zgodnie z wierzeniami, twórcą jogi jest bóg Sziwa, który wymyślił poszczególne pozycje dla swej małżonki Parwati. Miały one być źródłem piękna i dobrego samopoczucia.

Historyczne korzenie jogi są trudne do ustalenia. Najstarszymi znanymi świadectwami jej istnienia są pochodzące z 3000 roku p.n.e. figurki i pieczęcie, przedstawiające postaci w pozycjach jogi, odkryte w Harappie nad Indusem i w Mohendzo Daro.

Pierwszymi pisanymi źródłami, w których pojawia się termin joga, są Wedy – starożytne hinduskie księgi (niektóre pochodzą z 2500 r. p.n.e.). Główny fundament nauk o jodze stanowią Upaniszady, tworzące końcową część Wed. Najbardziej znanym ze wszystkich tekstów traktujących o jodze jest Bhagawadgita, stanowiąca część Mahabharaty – wielkiego poematu epickiego, powstałego około VI w. p.n.e.

W Bhagawadgicie Bóg pod postacią Kriszny naucza wojownika Ardżunę jogi, a przede wszystkim tego, jak osiągnąć wyzwolenie przez wypełnianie obowiązków życiowych. Bhagawadgita jest tekstem podstawowym karma-jogi, czyli jogi działania, którą realizuje się poprzez wyrzeczenie się owoców swoich czynów.

Podstawa raja-jogi jest wyłożona w Jogasutrach Patanjalego, który zebrał i usystematyzował nauki jogi około II-III w. p.n.e. Jego dzieło składa się ze 195 aforyzmów i jest podstawowym tekstem źródłowym, opisującym metodę samorozwoju i osiągnięcia jedności na drodze ośmiostopniowej ścieżki jogi. Wiele późniejszych tekstów jogi to najczęściej komentarze do wymienionych Jogasutr i Bhagawadgity.

Ośmiostopniowa ścieżka jogi:

  1. YAMA – zasady postępowania w stosunku do innych
  2. NIYAMA – zasady postępowania w stosunku do siebie
  3. ASANA – praktyka pozycji jogi
  4. PRANAYAMA – kontrola oddechu
  5. PRATYAHARA – wycofanie zmysłów
  6. DHARANA – koncentracja
  7. DHYANA – medytacja
  8. SAMADHI – owoc praktyki, poznanie Jaźni.

Wszystkie te stopnie przenikają się i wzajemnie od siebie zależą, prowadząc do jednego celu.

Patanjali mówi w Jogasutrach (II, 28):
„Studiowanie ośmioczłonowej jogi prowadzi do oczyszczenia ciała, umysłu i intelektu; płomień wiedzy jest podtrzymywany i wnikliwość zostaje obudzona”.